Cách cầm gậy golf là nền móng của mọi cú đánh, và cũng là thứ dễ bị bỏ qua nhất. Ở Golf World, nhóm tụi mình từng có người chơi nhiều năm mà vẫn slice đều đặn, đến khi chỉnh lại tay cầm thì đường bóng thẳng ra thấy rõ. Bàn tay là điểm nối duy nhất giữa bạn và cây gậy. Bài này đi qua từng kiểu grip, độ chặt tay, vị trí ngón cái và cách luyện cho ổn định.
Vì sao grip quyết định đường bóng
Khi gậy chạm bóng, mặt gậy chỉ cần lệch vài độ là bóng đã đi sai hướng. Mặt gậy lại được điều khiển trực tiếp bởi hai bàn tay. Nếu tay cầm xoay sang trái, mặt gậy có xu hướng đóng lại. Nếu tay xoay sang phải, mặt gậy mở ra. Chính vì vậy, grip ảnh hưởng đến đường bóng nhiều hơn phần lớn golfer nghĩ.
Có một tình huống bên mình gặp khá thường xuyên trên sân tập. Một bạn mới học vài tháng than rằng bóng cứ cong phải. Bạn ấy đã đổi gậy, đổi cả cách đứng, nhưng không thay đổi gì. Khi huấn luyện viên nhìn lại, hóa ra tay trái cầm quá yếu. Sau khi xoay tay trái về phía phải một chút, đường bóng gần như thẳng ngay buổi đó.
Điều đó cho thấy việc sửa grip thường rẻ hơn mọi giải pháp khác. Bạn không cần thêm thiết bị nào, chỉ cần dành mười phút để đặt tay cho đúng và nhớ lại cảm giác đó trong các lần sau.
Grip overlap, interlock và ten-finger
Overlap: kiểu phổ biến nhất
Ở kiểu overlap, ngón út của tay phải đặt lên khe giữa ngón trỏ và ngón giữa của tay trái. Hai bàn tay nhờ đó gắn với nhau khá chắc mà vẫn thoải mái. Phần lớn golfer có bàn tay trung bình hoặc lớn chọn kiểu này, và đa số người chơi lâu năm mà tụi mình quen cũng dùng nó.
Interlock: ngón út móc vào ngón trỏ
Với interlock, ngón út tay phải móc vào ngón trỏ tay trái thay vì nằm trên. Kiểu này hợp với người có bàn tay nhỏ hoặc ngón tay ngắn, vì hai tay khó tách ra khi swing. Nếu bạn thấy tay phải hay trượt khỏi vị trí lúc chạm bóng, hãy thử interlock xem sao.
Ten-finger: cả mười ngón trên cán
Ten-finger, hay còn gọi là baseball grip, cho cả mười ngón cùng đặt lên cán gậy. Kiểu này tạo cảm giác tự nhiên nhất, nên người mới hoặc trẻ em hay bắt đầu bằng nó. Hạn chế nằm ở chỗ hai tay dễ hoạt động riêng rẽ. Dù vậy, nếu bạn có tay yếu hoặc khớp ngón đau, đây vẫn là lựa chọn đáng cân nhắc.
Không có kiểu nào đúng tuyệt đối. Tụi mình khuyên bạn thử cả ba trong một buổi tập, mỗi kiểu khoảng mười quả bóng, rồi chọn kiểu cho cảm giác chắc và đường bóng ổn nhất. Ngoài ra, bạn có thể tham khảo thêm tổng quan về môn golf để hiểu vì sao cách cầm gậy được coi là kỹ năng nền.
Độ chặt tay cầm và vị trí ngón cái
Siết bao nhiêu là vừa
Nhiều người mới nghĩ phải cầm thật chặt mới kiểm soát được gậy. Hậu quả là cẳng tay căng cứng, vai gồng lên và swing mất đi độ mượt. Hãy hình dung bạn đang cầm một tuýp kem đánh răng. Siết đủ để kem không rơi, nhưng không bóp ra ngoài.
Nếu chấm theo thang từ một đến mười, tụi mình thường cầm ở mức bốn hoặc năm. Áp lực nên đều ở cả hai tay, và nên nằm chủ yếu ở ba ngón cuối của tay trái cùng hai ngón giữa của tay phải. Khi đánh các cú ngắn như chipping quanh green, bạn có thể nới thêm một chút để bàn tay mềm hơn.
Ngón cái nằm ở đâu
Ngón cái tay trái đặt hơi lệch về phía bên phải cán gậy khi nhìn từ trên xuống. Phần đệm thịt của lòng bàn tay phải bao trùm ngón cái trái. Tay phải thì ngón cái nằm bên trái cán, và khe chữ V giữa ngón cái với ngón trỏ chỉ về khoảng vai phải.
Một lỗi tụi mình hay nhìn thấy là duỗi thẳng ngón cái dọc theo cán gậy. Cách đặt này trông chắc chắn nhưng lại làm mất lực ở ngón trỏ. Hãy giữ ngón cái hơi cong và áp sát cán, đừng để nó đẩy ra ngoài.
Grip mạnh, grip yếu và ảnh hưởng tới hook, slice
Người ta gọi grip là “mạnh” khi hai bàn tay xoay về phía bên phải cán gậy, và là “yếu” khi xoay về phía trái. Cách gọi này dễ gây hiểu lầm vì nó không nói về lực siết. Nó nói về hướng xoay của bàn tay.
Với grip mạnh, khi nhìn xuống bạn thấy ba khớp ngón tay trái, thậm chí bốn. Mặt gậy dễ đóng lại lúc chạm bóng, nên bóng có xu hướng cong trái, tức là hook với người thuận tay phải. Grip yếu thì ngược lại, chỉ thấy một khớp hoặc không thấy, mặt gậy dễ mở và bóng cong phải, tức là slice.
Hãy xem một ví dụ. Một người bạn trong nhóm hay hook bóng khi đánh driver. Anh ấy cầm khá mạnh, thấy gần bốn khớp tay trái. Chỉ cần xoay tay trái ngược lại một chút để thấy còn hai khớp rưỡi, bóng đã bớt cong rõ rệt. Cách chỉnh này nhỏ nhưng hiệu quả.
Vì vậy, nếu bạn slice, hãy nghĩ tới việc tăng nhẹ độ mạnh của grip. Nếu bạn hook, hãy giảm bớt. Chỉ chỉnh từng chút một và tập ít nhất mười quả cho mỗi lần chỉnh. Thay đổi quá nhiều trong một lần sẽ khiến bạn mất cảm giác với swing cũ mà chưa quen cái mới.
Đường bóng cong còn có nhiều nguyên nhân khác ngoài tay cầm. Vị trí bóng, hướng vai và quỹ đạo swing đều có phần. Tuy nhiên, grip là thứ dễ kiểm tra nhất, nên hãy bắt đầu từ đó trước khi nghi ngờ các yếu tố khác. Bạn có thể nhờ một người chơi lâu năm hoặc huấn luyện viên trong lớp học golf nhìn giúp.
Bài tập giữ grip ổn định
Grip chuẩn mà không giữ được qua từng cú đánh thì cũng vô ích. Tụi mình thấy nhiều golfer đặt tay rất đẹp ở cú đầu, sang cú thứ mười thì mọi thứ trượt đi. Để giữ ổn định, bạn cần thói quen lặp lại và một vài bài tập đơn giản.
- Đặt tay trước gương: cầm gậy và quan sát số khớp tay trái cùng hướng khe chữ V ở cả hai tay. Chụp lại một ảnh để làm mốc so sánh cho lần sau.
- Cầm gậy bằng tay trái, đánh bằng tay trái: đánh nhẹ vài cú bằng tay trái duy nhất. Bài này luyện cảm giác kiểm soát mặt gậy.
- Đặt tay rồi thả, đặt lại: sau mỗi quả bóng, buông gậy hẳn và đặt tay lại từ đầu thay vì chỉnh dần. Thói quen này giúp grip trở thành phản xạ.
Ngoài ra, hãy kiểm tra cán gậy thường xuyên. Cán bọc da bị trơn, mòn hoặc dính bẩn sẽ khiến bạn vô thức siết chặt hơn. Lau cán bằng khăn ẩm sau mỗi buổi tập là việc nhỏ nhưng đáng làm. Khi ngồi nghỉ giữa các hố, bạn cũng có thể kiểm tra lại cách đặt tay, nhất là sau cú đánh hỏng.
Trường hợp bạn muốn có mô phỏng và số liệu đường bóng để so sánh trước và sau khi chỉnh grip, thử luyện ở khu golf indoor với màn hình 3D cũng khá hữu ích. Bạn sẽ thấy ngay đường bóng thay đổi thế nào khi xoay tay.
Cách cầm gậy golf không phải thứ cố định cả đời. Cơ thể thay đổi, tay to nhỏ khác nhau theo thời gian, và cảm giác cũng vậy. Hãy coi grip là việc cần kiểm tra định kỳ. Dành vài phút đầu mỗi buổi tập để đặt tay, bạn sẽ tiết kiệm được rất nhiều quả bóng đánh vô ích sau đó. Khi đã quen tay, bạn có thể thử áp dụng sang những cây gậy khó như gậy rescue, nơi tay cầm ảnh hưởng khá nhiều tới mặt gậy.
