Handicap golf là gì là câu hỏi gần như golfer nào cũng từng hỏi trong những tuần đầu chơi môn này. Nghe qua thì giống một thuật ngữ khó, nhưng bản chất nó khá gần gũi. Đó là con số giúp người chơi giỏi và người chơi mới đứng chung một trận mà vẫn công bằng. Dưới đây là cách bên mình giải thích cho bạn bè mỗi khi được hỏi.
Handicap golf là gì
Handicap là chỉ số đại diện cho khả năng chơi của một golfer. Chỉ số càng thấp thì người chơi càng giỏi. Người có handicap gần bằng 0 thường chơi quanh mức par của sân. Người có handicap hai chữ số thường cần nhiều hơn par khá nhiều gậy để hoàn thành vòng đấu.
Mục đích chính của handicap là cân bằng sức mạnh giữa các người chơi. Hai người cách nhau mười mấy gậy về trình độ vẫn có thể thi đấu sòng phẳng khi một người được trừ bớt gậy. Chính điều đó làm golf trở thành môn hiếm hoi mà bạn có thể đấu với người giỏi hơn mình và vẫn có cơ hội thắng.
Bạn sẽ gặp thuật ngữ này trong hầu hết các giải nghiệp dư. Muốn hiểu kỹ cách quy đổi gậy thành điểm cuối vòng, hãy đọc thêm bài cách tính điểm golf với gross, net và Stableford. Hai bài này bổ sung cho nhau khá nhiều.
Hệ thống World Handicap System hoạt động thế nào
Từ vài năm nay, nhiều quốc gia dùng chung một hệ thống gọi là World Handicap System, viết tắt WHS. Trước đó, mỗi khu vực có cách tính riêng nên cùng một golfer có thể mang hai chỉ số khác nhau tùy nơi. WHS ra đời để thống nhất việc đó trên phạm vi toàn cầu.
Điểm hay nhất của WHS là nó dựa trên các vòng gần đây của bạn, không phải một vòng may mắn hay xui xẻo. Hệ thống lấy một số vòng tốt nhất trong những vòng mới nhất để tính ra chỉ số handicap. Nhờ vậy, chỉ số phản ánh khả năng thực chứ không phải kết quả của một ngày đẹp trời.
Chỉ số handicap cập nhật ra sao
Sau mỗi vòng hợp lệ, bạn nộp thẻ điểm lên hệ thống. Điểm của vòng đó được quy đổi theo độ khó của sân và đưa vào danh sách các vòng gần nhất. Khi có vòng mới, vòng cũ nhất bị đẩy ra. Chỉ số vì thế luôn thay đổi chậm rãi theo phong độ.
Chúng tôi hay ví von chỉ số handicap như điểm trung bình học tập. Một bài kiểm tra tệ không làm bạn tụt hạng ngay. Nhưng nếu bạn tệ liên tục nhiều tuần, con số sẽ tăng lên để phản ánh đúng thực lực.
Course rating, slope rating và playing handicap
Đến đây mới tới phần khiến nhiều bạn rối. Cùng một chỉ số handicap, bạn được cấp số gậy khác nhau tùy sân bạn chơi. Lý do là mỗi sân có độ khó riêng, và hai chỉ số sau mô tả độ khó đó.
- Course rating: số gậy mà một golfer giỏi được kỳ vọng đánh trên sân đó từ bục phát bóng đã chọn.
- Slope rating: thước đo độ khó tương đối của sân với người chơi bình thường so với người chơi rất giỏi. Sân có slope cao thì người chơi nghiệp dư càng chịu thiệt.
- Playing handicap: số gậy thực tế bạn được trừ khi chơi ở sân đó, vào ngày đó.
Công thức tính playing handicap thường được viết như sau: chỉ số handicap nhân slope rating, chia cho 113, rồi cộng hiệu số giữa course rating và par. Con số 113 là slope của một sân có độ khó trung bình. Kết quả được làm tròn thành số nguyên.
Lấy ví dụ để dễ hình dung. Bạn có chỉ số 18,0 và ra một sân có slope 130, course rating 72,5, par 72. Lấy 18 nhân 130 chia 113 ra khoảng 20,7. Cộng thêm 0,5 là 21,2. Playing handicap của bạn tại sân đó là 21 gậy. Cũng chỉ số ấy nhưng ở một sân dễ hơn, bạn được trừ ít hơn.
Đây là lý do thẻ điểm ở quầy lễ tân thường in sẵn bảng quy đổi. Bạn tra chỉ số của mình, bảng cho biết số gậy được cấp ở từng bục phát bóng. Không ai bắt bạn nhẩm công thức trước giờ xuất phát.
Cách lấy và duy trì handicap chính thức
Để có handicap chính thức, bạn cần gia nhập một câu lạc bộ hoặc hiệp hội golf được công nhận. Đơn vị này cấp mã số golfer và quản lý chỉ số của bạn trên hệ thống chung. Thủ tục cụ thể phụ thuộc vào từng nơi, nên bạn hãy hỏi trực tiếp câu lạc bộ mình định tham gia.
Phần lớn hệ thống yêu cầu bạn nộp một số vòng đã được xác nhận trước khi chỉ số đầu tiên được cấp. Mỗi vòng cần có thẻ điểm do bạn cùng nhóm xác nhận. Sau khi có chỉ số, bạn phải tiếp tục nộp đều để giữ cho con số phản ánh đúng phong độ.
Những việc nên làm đều đặn
Một golfer bên mình có thói quen nộp thẻ điểm ngay tối hôm đánh xong, kể cả khi vòng đó tệ. Anh ấy bảo chỉ số chỉ có ích khi nó thật. Chúng tôi đồng ý với cách nghĩ này vì nộp chọn lọc sẽ làm handicap đẹp hơn thực lực và gây bất công cho cả nhóm.
Nếu bạn mới tập và chưa tự tin ra sân lớn, hãy bắt đầu bằng khóa học golf ở học viện để có nền tảng cú đánh vững. Handicap sẽ đến tự nhiên khi bạn chơi đủ số vòng. Đừng chạy theo con số quá sớm.
Về nguyên tắc chung của hệ thống, bạn có thể tham khảo thêm phần giới thiệu tổng quan về hệ thống luật và handicap trên trang R&A. Trang này giải thích chi tiết hơn những gì một bài viết ngắn có thể chứa hết.
Handicap giúp gì khi chơi cùng nhóm
Đây là phần chúng tôi thích nhất. Trên sân, handicap biến một nhóm bốn người trình độ khác nhau thành một cuộc đấu hấp dẫn. Người mới không bị áp lực phải đánh bằng người lâu năm. Người giỏi có thêm thử thách vì phải đánh gần mức par mới thắng.
Một buổi chơi cuối tuần ở Hà Nội mà bên mình nhớ rất rõ: nhóm có một bạn mới chơi được ba tháng, một anh chơi lâu năm và hai người ở khoảng giữa. Nhờ trừ gậy theo handicap, người thắng cuối ngày lại là bạn mới. Cả nhóm cười nhiều hơn là cãi nhau, và bạn ấy hăng hái đi tập hơn hẳn.
Ngoài chuyện thi đấu, handicap còn giúp bạn thấy rõ tiến bộ. Chỉ số giảm dần qua từng tháng là cách đo đạc tử tế hơn cảm giác chủ quan. Nó cũng cho bạn một ngôn ngữ chung khi nói chuyện với người lạ ở sân tập, vì chỉ cần nói con số là đối phương hình dung được trình độ.
Những bạn thích chơi thử trong không gian có mô phỏng, đặc biệt vào những ngày mưa, có thể thử khu golf indoor để làm quen việc ghi điểm theo nhóm. Còn nếu muốn đưa cả hội bạn vào một sự kiện có thể thức thi đấu rõ ràng, trang golf event có thông tin tham khảo.
Vài hiểu lầm hay gặp về handicap
Hiểu lầm đầu tiên là handicap thấp luôn nghĩa là người chơi xuất sắc ở mọi mặt. Con số chỉ cho biết kết quả tổng thể, không nói người đó mạnh hay yếu ở cú nào. Có người đánh xa rất tốt nhưng putt kém, chỉ số vẫn ở mức trung bình.
Hiểu lầm thứ hai là cứ phải có handicap mới được chơi golf. Không đúng, bạn hoàn toàn có thể chơi vui cùng bạn bè không cần chỉ số. Handicap chỉ trở nên cần thiết khi bạn muốn tham gia giải hoặc đấu có tính điểm một cách công bằng.
Hiểu lầm thứ ba là chỉ số cố định mãi. Chỉ số thay đổi theo phong độ nên bạn đừng giữ khư khư một con số cũ khi nói với người khác. Ai thắc mắc về trường hợp riêng của mình có thể gửi câu hỏi tại trang hỏi đáp hoặc để lại lời nhắn qua trang liên hệ, ban biên tập sẽ trả lời theo hiểu biết của mình.
Handicap thật ra là một công cụ để chơi golf vui hơn chứ không phải thứ để so bì. Khi bạn hiểu course rating, slope rating và cách trừ gậy, những con số trên thẻ điểm sẽ thôi gây khó chịu. Bạn sẽ thấy chúng chỉ đang giúp mọi người đứng cùng một vạch xuất phát.
