Lần đầu được rủ đi chơi 9 lỗ, chắc bạn sẽ hỏi ngay: bóng rơi chỗ này thì làm gì, còn tính điểm sao cho đúng? Chúng tôi cũng từng đứng đúng vị trí đó, nên hiểu cảm giác lúng túng ấy. Bài này sẽ đi thẳng vào những thắc mắc phổ biến nhất, giải thích từng nguyên tắc theo kiểu bạn chơi cùng nhóm kể lại. Nếu bạn đã quen vòng 18 lỗ, phần lớn kiến thức vẫn dùng lại được. Chỉ có vài khác biệt nhỏ mà bạn nên nắm trước khi bước lên sân.
Luật chơi golf 9 lỗ là gì và khác 18 lỗ ở đâu?
Nói đơn giản, 9 lỗ là một vòng gồm chín hố, thay vì mười tám hố như vòng đầy đủ. Thời gian chơi thường ngắn hơn gần một nửa. Vì vậy hình thức này hợp với người bận rộn, hoặc người muốn luyện thêm kỹ thuật mà không phải dành cả buổi sáng cho sân.
Theo quan sát của chúng tôi, đa số người mới nên bắt đầu bằng 9 lỗ. Chơi ít hố hơn nghĩa là bạn có thời gian quan sát nhịp của nhóm. Bạn cũng học được cách đặt bóng và xử lý tình huống mà không bị mệt quá sớm. Chúng tôi gặp khá nhiều trường hợp: có bạn cố chơi 18 lỗ ngay trong lần đầu, về nhà kiệt sức rồi bỏ môn luôn. Thật tiếc khi điều đó xảy ra chỉ vì chọn sai hình thức ban đầu.
Tin vui là phần lớn nguyên tắc của 9 lỗ giống hệt 18 lỗ. Khác biệt chủ yếu nằm ở số hố và cách cộng điểm cuối vòng. Khi đã hiểu nguyên tắc nền, bạn sẽ chuyển qua lại giữa hai hình thức khá dễ dàng.
Những nguyên tắc nền khi ra sân 9 lỗ
Trước khi phát bóng, bạn cần biết ai đánh trước. Thứ tự này gọi là tee order, thường dựa trên kết quả của hố trước. Người đánh tốt hơn ở hố trước sẽ được phát bóng trước ở hố kế tiếp. Riêng hố đầu tiên, thông thường người có handicap thấp hơn đánh trước. Nếu không chắc, cứ hỏi nhóm, đừng tự ý vào vị trí phát bóng.
Nhiều sân phong trào cho phép ready golf. Ai đã sẵn sàng và đứng an toàn thì đánh luôn, không nhất thiết theo đúng thứ tự. Cách này giúp nhóm đi nhanh hơn rõ rệt. Tuy vậy, hãy hỏi người quản lý nhóm hoặc sân trước khi áp dụng, vì không phải nơi nào cũng chấp nhận.
Về vị trí bóng, sân được chia thành nhiều vùng. Fairway là thảm cỏ cắt ngắn, nơi lý tưởng để đánh dài. Rough là cỏ cao hai bên đường bay. Bunker là hố cát, còn green là khu cỏ cắt rất ngắn quanh lỗ. Bóng ra ngoài biên trắng gọi là OB, và tình huống này kéo theo penalty mà chúng ta sẽ bàn ở phần sau.
Một điều người mới hay quên là giới hạn số gậy. Mỗi người được mang tối đa 14 gậy. Nếu đem dư, bạn sẽ bị phạt, thường là hai gậy cho mỗi hố có gậy thừa và tối đa bốn gậy trong một vòng. Lỗi này nhỏ nhưng phổ biến. Hãy kiểm tra túi gậy ngay trước khi xuất phát.
Tính điểm theo ba cách: stroke play, match play và Stableford
Stroke play là cách tính phổ biến nhất trong các giải chính thức. Bạn cộng tổng số cú đánh trên cả chín hố, ai có tổng thấp hơn thì thắng. Cách này đơn giản, nhưng đòi hỏi bạn không được bỏ sót cú nào, kể cả cú hỏng.
Match play thì khác hẳn. Không ai cộng tổng cả. Người ta so sánh từng hố một: ai ít gậy hơn ở hố đó thì thắng hố. Cuối cùng, ai thắng nhiều hố hơn sẽ là người chiến thắng. Kiểu này mang tính đối đầu trực tiếp, thường thấy trong các trận giữa hai người với nhau.
Stableford là lựa chọn của đa số golfer phong trào, và theo chúng tôi là công bằng nhất cho người mới. Thay vì đếm gậy thô, mỗi hố được cho điểm dựa trên số gậy so với par của hố đó. Đánh đúng par được vài điểm, còn đánh tốt hơn par thì được nhiều điểm hơn. Đánh quá nhiều gậy thì điểm bằng không. Nhờ vậy một cú hỏng không làm bạn mất cả vòng.
Một vòng 9 lỗ trông như thế nào trên thực tế
Hãy hình dung một hố par 4 với bạn là người đang học. Cú phát bóng đầu tiên đưa bóng vào fairway. Cú thứ hai bay lên green. Bạn putt hai cú để đưa bóng vào lỗ. Tổng cộng là bốn gậy, đúng par.
Khi ghi scorecard, bạn điền số gậy vào đúng ô của từng hố. Trước khi nộp, hãy đối chiếu lại với người trong nhóm. Chỉ sai một ô thôi cũng có thể làm đổi kết quả. Đây là thói quen đơn giản nhưng tránh được khá nhiều tranh cãi sau vòng chơi.
Tình huống gặp nhiều nhất là bóng rơi xuống hồ nước hoặc bunker. Với bunker, bạn đánh bóng từ đúng chỗ nó nằm và không được chạm vào cát trước cú đánh. Với hồ nước, bạn có thể đánh lại từ chỗ cũ kèm một gậy phạt, hoặc chọn một điểm thả bóng theo luật. Phần này có nhiều chi tiết, nên hãy đọc luật riêng của sân trước khi ra.
Penalty và những lỗi người mới hay mắc
Bóng lạc hoặc ra ngoài biên là tình huống bị phạt nhiều nhất. Với bóng lạc, bạn được tìm trong thời gian quy định, thường khoảng ba phút. Nếu vẫn không thấy, bạn đánh lại và cộng một gậy phạt. Với OB, cách xử lý tương tự, nhưng bạn phải đánh lại từ vị trí phát bóng hoặc vị trí cũ.
Lỗi thứ hai là đặt bóng sai chỗ hoặc di chuyển bóng khi chưa được phép. Ví dụ, nhặt bóng lên để lau mà quên đánh dấu vị trí, hoặc đặt lại bóng cách điểm cũ xa hơn mức cho phép. Những việc này dễ bị phạt thêm gậy. Khi cần di chuyển bóng, hãy đánh dấu vị trí bằng một vật nhỏ trước.
Lỗi cuối là quên ghi điểm hoặc ghi nhầm điểm người khác. Đây không phải lỗi kỹ thuật, nhưng ảnh hưởng nặng đến kết quả. Mỗi hố nên có một người ghi, và cuối vòng cả nhóm cùng xác nhận lại.
Ứng xử và giữ nhịp độ trên sân
Golf là môn thể thao của sự tôn trọng, và cách bạn cư xử trên sân quan trọng không kém cú đánh. Nếu nhóm phía trước đã đi xa, hãy giữ nhịp và đừng để nhóm sau chờ quá lâu. Khi thấy mình chậm, hãy chủ động cho nhóm sau đi qua. Việc này nghe nhỏ, nhưng quyết định rất nhiều đến cảm giác thoải mái của cả sân.
Sau mỗi cú đánh, nhớ sửa vết bóng trên green để không làm xấu mặt cỏ. Với bunker, hãy cào lại cát để người đi sau có chỗ đánh đẹp. Đây là việc nhỏ, nhưng người trong nghề rất coi trọng. Chính những thói quen này khiến bạn được nhóm quý mến hơn.
Chọn giờ chơi cũng là cách giữ nhịp. Buổi sáng sớm và chiều muộn thường vắng hơn. Khi đó bạn đi nhanh và thoải mái hơn nhiều so với giờ cao điểm cuối tuần.
Ưu và nhược điểm của hình thức chơi 9 lỗ
Ưu điểm lớn nhất là tiết kiệm thời gian và chi phí. Một vòng 9 lỗ dễ sắp xếp hơn nhiều khi bạn chỉ có một buổi trống. Đây cũng là cách luyện tập có mục tiêu rất tốt, vì bạn có thể tập trung vào vài kỹ thuật cụ thể mà không bị ngợp. Khi muốn thử một cây gậy mới hoặc đi cùng người mới học, 9 lỗ cũng rất phù hợp.
Nhược điểm là bạn có ít cơ hội hồi phục. Nếu đánh hỏng hai ba hố đầu, khá khó lấy lại phong độ trong chín hố còn lại. Ngoài ra, chín hố chưa đủ để đánh giá sức chơi toàn diện như mười tám hố. Đó là điều chúng tôi thường nhắc khi tư vấn cho những bạn muốn tham gia giải có handicap.
Theo kinh nghiệm của đội ngũ, bạn nên chọn 9 lỗ khi ít thời gian hoặc đang muốn luyện kỹ thuật. Muốn đo sức chơi thật thì hãy đi 18 lỗ.
Chi phí và điều kiện sân tại Việt Nam
Giá một vòng 9 lỗ ở sân phong trào phụ thuộc vào vị trí, chất lượng cỏ, khung giờ và việc có bao gồm xe hay caddie hay không. Vì vậy đừng so giá một cách đơn thuần. Hãy xem mỗi mức giá bao gồm những gì.
Thời lượng tham khảo: một vòng 9 lỗ giờ thấp điểm thường mất khoảng 2 giờ, còn cuối tuần có thể kéo dài 2,5 đến 3 giờ vì đông người hơn. Con số chỉ mang tính ước lượng, bạn nên xác nhận lại với từng sân. Vòng 18 lỗ thì thường cần 4 đến 5 giờ.
Khi đặt lịch, hãy hỏi rõ luật riêng của sân. Một số nơi có quy định về ready golf, cách tính điểm hoặc cho đi xe, và những điều này có thể khác nhau giữa các sân. Chúng tôi từng gặp trường hợp cả nhóm đến nơi mới biết sân không cho ready golf, nên hỏi trước là việc rất đáng làm.
Câu hỏi thường gặp
Chơi 9 lỗ có cần handicap không?
Khi chơi giao hữu thì không bắt buộc. Nhưng nếu tham gia giải có tính điểm handicap, bạn cần có chỉ số này. Với người mới, chơi Stableford là cách dễ nhất để thấy mình tiến bộ mà chưa phải lo về handicap.
Có thể đổi luật tính điểm giữa chừng không?
Nên tránh. Đổi luật giữa vòng dễ gây tranh cãi và làm kết quả thiếu công bằng. Hãy thống nhất cách tính trước khi phát bóng hố đầu tiên.
Người mới nên học những luật nào trước?
Bạn nên nắm ba thứ: cách tính điểm đang chơi, penalty khi bóng ra OB hoặc lạc, và quy tắc đặt bóng trên green. Ba phần này xuất hiện ở hầu hết tình huống, nắm chắc chúng là bạn đã tự tin hơn nhiều.
Nếu thiếu người thì có chơi 9 lỗ một mình được không?
Được ở nhiều sân, nhất là khi tập luyện. Bạn có thể đánh một mình và tự ghi điểm. Nếu muốn thi đua thì nên có người đối chiếu. Hãy hỏi sân có cho ghép nhóm không, vì nhiều nơi sẽ ghép bạn với nhóm khác.
Bóng rơi nhầm vào sân khác thì xử lý thế nào?
Nếu bóng rơi vào khu vực của sân khác hoặc khu đang thi công, luật thường cho phép thả bóng không phạt tại điểm gần nhất theo quy định. Hãy hỏi caddie hoặc ban quản lý sân để áp dụng đúng luật tại chỗ.
Chơi golf 9 lỗ là cách học tốt cho người mới, miễn là bạn nắm chắc các nguyên tắc cơ bản. Lần ra sân tới, hãy chọn một hố để tập trung và ghi điểm cẩn thận. Qua từng vòng chơi, bạn sẽ thấy mình tiến bộ rõ rệt. Nếu còn thắc mắc, đừng ngại hỏi người đi cùng hoặc nhân viên sân. Ngoài ra, nếu bạn đang cần một trang giới thiệu cho câu lạc bộ golf của mình, có thể tham khảo dịch vụ làm website trọn gói.