Trước khi vào vòng đấu, người mới cần nắm những gì về luật golf cơ bản cho người mới?
Lần đầu cầm gậy và chuẩn bị bước ra sân thi đấu, bạn sẽ thấy luật golf cơ bản cho người mới thực ra xoay quanh ba việc. Đó là đánh đúng bóng, đếm gậy cho chuẩn và biết xử lý khi bóng bay lạc đường.
Đội ngũ chúng tôi nhận thấy phần lớn người mới bị phạt không phải vì cố tình gian lận. Họ chỉ chưa thuộc vài quy định nhỏ, nhưng những quy định ấy lại xuất hiện liên tục trên sân. Có golfer chơi cả năm trời vẫn bị phạt chỉ vì một lần quên đếm gậy thừa trong túi.
Bài này tập trung vào các điều khoản bạn sẽ gặp nhiều nhất khi chơi thật. Chúng tôi không cố nhồi cả cuốn luật dày cộp vào một bài viết. Thay vào đó, chúng tôi chọn những thứ dùng được ngay ở vòng đầu tiên. Đọc xong, bạn có thể nhớ và áp dụng luôn, không phải lật tài liệu giữa chừng. Khi đã nắm luật, bạn có thể tham khảo thêm cách tính điểm golf: gross, net và Stableford dễ hiểu để hiểu rõ hơn kết quả cuối vòng.
Hiểu đúng cấu trúc một vòng đấu trước khi học luật
Trước khi học thuộc luật, bạn cần biết vòng đấu đang chơi theo thể thức nào. Cùng một cú đánh, nhưng cách tính điểm có thể khác nhau hoàn toàn. Vì vậy, trước mỗi lần xuất phát, chúng tôi luôn hỏi lại ban tổ chức hoặc người dẫn nhóm xem họ chơi theo kiểu nào.
Thể thức phổ biến nhất là stroke play, tức đếm tổng số gậy cho cả vòng rồi so với những người khác. Match play đơn giản hơn nhiều. Bạn và đối thủ so nhau từng lỗ, ai thắng nhiều lỗ hơn sẽ thắng trận. Còn Stableford tính điểm theo mức vượt par ở từng lỗ. Người mới thường thấy dễ chịu với thể thức này, vì một lỗ đánh hỏng không kéo sập cả vòng. Bạn không cần lo mình đang đánh bao nhiêu gậy so với người khác, chỉ cần tập trung vào từng lỗ.
Thứ tự đánh bóng cũng quan trọng hơn bạn nghĩ. Ở tee đầu tiên, người có điểm thấp nhất thường đánh trước. Trên green, người có bóng xa lỗ nhất sẽ đánh trước. Lý do rất thực tế: giữ nhịp chơi và không làm ảnh hưởng đến cú đánh của người khác. Chúng tôi từng thấy một nhóm mới chơi lần đầu cứ đứng chen sát nhau trên green. Kết quả là hai người phải chờ nhau gần hai phút chỉ vì không ai nhớ thứ tự.
Thẻ điểm và người ghi điểm cũng không nên xem nhẹ. Mỗi người trong nhóm nên xác nhận điểm của nhau sau từng lỗ. Nếu ghi sai, trách nhiệm cuối cùng vẫn thuộc về bạn, dù điểm không phải do chính tay bạn ghi. Vì thế, đừng ngại kiểm tra lại dù chỉ vài giây.
Những điều khoản hay gặp nhất trong vòng đấu
Đây là phần bạn nên đọc kỹ nhất, vì nó xuất hiện gần như ở mọi vòng đấu. Có một golfer mới, anh Long, từng mất ba gậy chỉ vì chưa biết hai tình huống dưới đây. Buổi đó về nhà, anh tự viết tóm tắt luật vào điện thoại và từ đó không sai thêm lần nào. Chúng tôi kể lại chuyện này để bạn thấy rằng sai luật không đáng xấu hổ, miễn là bạn học được từ nó.
Bóng ra ngoài biên, viết tắt là OB, là tình huống khiến nhiều người mới hoang mang nhất. Khi bóng bay khỏi phạm vi sân, bạn bị phạt một gậy và phải đánh lại từ vị trí phát bóng trước đó. Nói đơn giản, bạn mất một gậy rồi quay về chỗ vừa đánh để đánh tiếp. Điều này nghe có vẻ tàn nhẫn, nhưng nó giữ cho việc chơi golf luôn công bằng với tất cả mọi người.
Bóng lọt vào vật cản cũng rất hay gặp. Ba nhóm chính là bunker cát, hồ nước và cỏ dài. Với bunker, bạn không được chạm gậy vào cát trước khi đánh bóng. Đây là lỗi người mới phạm nhiều nhất, vì theo phản xạ họ hay quét thử gậy cho quen tay. Với vật cản nước, bạn có vài lựa chọn thả lại bóng, và mỗi lựa chọn đều kèm hình phạt riêng. Cỏ dài thường không có quy định đặc biệt, nhưng bạn vẫn không được tự ý đẩy bóng ra khỏi chỗ nằm.
Khi bóng dừng trên green, hai việc người mới hay làm sai là đánh dấu và nhấc bóng. Trước khi nhấc bóng để lau sạch hoặc nhường đường cho người khác, bạn phải đánh dấu vị trí bằng một vật nhỏ đặt ngay sau bóng. Sau đó đặt bóng lại đúng chỗ cũ. Đặt lệch một chút cũng có thể bị phạt, nên đừng thả bóng vội vàng. Hãy đặt bóng nhẹ nhàng và kiểm tra lại vị trí trước khi đánh.
Số lượng gậy là điều khoản người mới hay quên nhất. Bạn chỉ được mang tối đa 14 chiếc gậy trong một vòng. Mang thừa sẽ bị phạt, và nếu phát hiện giữa vòng, mỗi lỗ có gậy thừa có thể bị trừ điểm tùy quy định của giải. Vì vậy, trước khi ra sân, hãy đếm lại bộ gậy của mình thay vì tin vào trí nhớ. Chúng tôi khuyên bạn nên có một túi gậy cố định và kiểm tra một lượt trước mỗi lần xuất phát.
Xử lý bóng sai đường: bảng hình phạt thực tế
Bóng sai đường xảy ra thường xuyên hơn bạn nghĩ, nên đáng có một bảng tóm tắt để tra nhanh khi cần:
- Bóng ra ngoài biên: phạt 1 gậy, đánh lại từ chỗ phát bóng
- Bóng rơi xuống vật cản nước: phạt 1 gậy, thả lại theo các lựa chọn cho phép
- Bóng không tìm thấy trong 3 phút: coi như mất bóng, phạt 1 gậy
- Bóng chạm vào người hoặc gậy khi đang chuẩn bị đánh: thường bị phạt 1 gậy
Con số 1 gậy lặp đi lặp lại trong bảng. Nghe có vẻ nhỏ, nhưng cộng dồn cả vòng thì rất đáng kể. Vì vậy, bạn nên học thuộc những tình huống này trước khi đi sân, đừng đợi đến lúc gặp mới giở ra tra.
Lấy một ví dụ thực tế: bạn đánh bóng xuống hồ nước ở lỗ thứ năm. Lúc này, đừng đứng bên bờ hồ mò mẫm đánh lại quả bóng đang ngâm nước. Bạn có thể thả một bóng mới ở vị trí tương đương phía sau vạch nước và tính thêm một gậy phạt. Khoảng cách và vị trí thả phải đúng quy định, đừng tự chọn điểm thuận tiện cho mình, vì như thế rất dễ bị đối thủ hoặc trọng tài nhắc nhở.
Vậy khi nào được đánh lại? Chỉ khi luật cho phép cụ thể, chẳng hạn bóng bị hỏng trong lúc đánh hoặc bị ảnh hưởng bởi yếu tố bên ngoài theo quy định. Ngoài các trường hợp đó, bạn phải tiếp tục đánh bóng gốc cho đến khi nó dừng lại. Đây là chỗ nhiều người mới nhầm nhất, nên khi không chắc, hãy hỏi ngay trọng tài trước khi đánh.
Quy tắc an toàn và thứ tự đánh bóng trên sân
Golf nghe có vẻ nhẹ nhàng, nhưng một cú đánh lệch có thể gây thương tích thật. Vì thế, quy tắc an toàn là phần không nên bỏ qua. Đội ngũ chúng tôi từng thấy một người chơi bị bóng trúng đầu gối vì nhóm phía trước đi quá gần. Việc giữ khoảng cách vì vậy không phải chuyện nhỏ. Hãy luôn đứng lệch sang một bên và để ý xem có ai đứng trong vùng đánh hay không.
Khi chuẩn bị đánh về phía nhóm phía trước, hãy hô to cảnh báo để mọi người kịp tránh. Đừng ngại làm điều này, vì đó là thói quen của người chơi có văn hóa. Nếu bạn đang đứng sau một nhóm chậm, hãy nhường đường thay vì ép sát lưng họ. Tốc độ chơi không quan trọng bằng việc không ai bị thương.
Cuối cùng, hãy nhớ rằng luật golf được xây dựng trên sự trung thực. Không ai có thể đứng cạnh bạn suốt 18 lỗ, nên việc tự khai báo đúng số gậy và đúng vị trí bóng là trách nhiệm của chính bạn. Chơi trung thực lúc đầu có thể chậm hơn, nhưng về lâu dài đó là nền tảng để bạn tiến bộ thật sự trên sân.
Kết luận: học luật từng bước, đừng vội
Luật golf cơ bản cho người mới không cần học thuộc trong một buổi. Bạn chỉ cần nắm chắc vài điều khoản hay gặp nhất, gồm bóng OB, vật cản, đánh dấu bóng trên green, số lượng gậy và thứ tự đánh. Sau vài vòng chơi thực tế, những tình huống này sẽ trở thành phản xạ tự nhiên. Nếu bạn muốn chuẩn bị đồ đạc trước khi ra sân, có thể đọc bắt đầu chơi golf cần gì: gậy, chi phí và nơi tập. Còn nếu muốn có lộ trình rõ ràng hơn, hãy xem học golf bao lâu thì ra sân được. Chúc bạn có những vòng đấu đầu tiên thật vui và tiến bộ từng ngày.
