Lần đầu cầm gậy ra sân, phần lớn chúng tôi đều lo chuyện kỹ thuật. Thế nhưng qua nhiều buổi chơi cùng người mới, đội ngũ nhận ra những lần bị nhắc nhở thường không đến từ cú đánh dở, mà từ vài thói quen cư xử rất nhỏ. Etiquette trên sân golf chính là bộ quy tắc lịch sự ấy. Đọc xong bài này, bạn sẽ biết nên làm gì và nên tránh điều gì khi đứng cùng nhóm.
Vì sao etiquette quan trọng hơn bạn nghĩ
Golf là môn thể thao dựa trên sự tự giác. Không có trọng tài đứng sau lưng từng cú đánh, nên mọi người buộc phải tin nhau. Chúng tôi hay nói vui rằng sân golf là nơi người ta nhìn nhau bằng sự tôn trọng nhiều hơn là bằng luật lệ.
Những lỗi nhỏ như đứng sai chỗ, nói chuyện khi người khác đang đánh, hay quên sửa vết bóng thường khiến người mới bị nhắc ngay trong vài hố đầu. Bạn không cố ý, nhưng nhóm sẽ để ý. Nếu lỗi cứ lặp lại, không khí buổi chơi dần nặng nề.
Cần nói rõ một điều: etiquette không phải là luật chấm điểm. Luật quyết định ai thắng. Etiquette quyết định nhóm có muốn đi cùng bạn lần sau hay không. Hiểu được điều này, bạn sẽ thấy giữ lịch sự không hề gò bó, mà là cách để buổi chơi trôi chảy hơn cho tất cả mọi người.
Giữ an toàn: khoảng cách và tiếng hô cảnh báo
Quả bóng golf bay rất nhanh và có thể xa hơn bạn tưởng. Vì vậy an toàn luôn là điều đầu tiên mọi người quan tâm. Khi bóng của bạn có nguy cơ bay về phía người khác, hãy hô to “Fore!” ngay lập tức. Đây là tiếng cảnh báo được dùng khắp thế giới. Nói sớm luôn tốt hơn nói muộn, dù bạn chỉ nghi ngờ.
Đừng đứng hay đi quá gần người đang chuẩn bị đánh. Khoảng cách ấy không chỉ để tránh bóng. Nó còn giúp người swing không bị phân tâm. Với người mới, chúng tôi khuyên một nguyên tắc đơn giản: nếu không chắc có nên đứng đó hay không, hãy lùi ra xa thêm vài bước.
Trước khi phát bóng, hãy nhìn xem nhóm phía trước đã đi đủ xa khỏi tầm đánh chưa. Phát bóng khi nhóm trước vẫn còn trong tầm là lỗi an toàn nghiêm trọng nhất mà đội ngũ từng gặp ở người mới. Chỉ cần chờ thêm vài giây là tránh được chuyện đáng tiếc.
Im lặng khi người khác đánh
Khi một người đang chuẩn bị swing, cả nhóm nên đứng yên. Đừng di chuyển, đừng nói chuyện, đừng cười đùa to. Một tiếng động nhỏ cũng đủ khiến người đánh mất nhịp, và cú đánh có thể hỏng ngay. Sự im lặng này lúc đầu có thể khó quen, nhưng nó giúp mọi người tập trung vào chính mình.
Điện thoại là thói quen bị nhắc nhiều nhất. Hãy tắt chuông hoặc chuyển sang chế độ im lặng trước khi ra sân. Làm vậy bạn tránh được tiếng reo đúng lúc người khác đang đánh, và cũng tránh cảnh cúi xuống xem tin nhắn khi nhóm đang chờ đến lượt.
Giữ bóng và gậy của mình ngoài tầm nhìn của người đang đánh. Chúng tôi từng thấy một chiếc túi gậy đặt ngay trước mặt người khác làm cả nhóm mất tập trung. Gọn gàng cũng là một phần của sự lịch sự.
Thứ tự đánh bóng và cách đi lại trên fairway
Thứ tự đánh tiêu chuẩn là người có bóng xa lỗ nhất sẽ đánh trước. Nghe đơn giản, nhưng người mới hay quên, nhất là khi chưa quen đọc khoảng cách. Hỏi nhóm một câu trước khi đến lượt là cách an toàn nhất. Các golfer lâu năm đều làm vậy, và hiếm ai thấy phiền khi bạn hỏi.
Đừng đi lại qua đường bóng của người khác. Đường bóng là đoạn từ vị trí đánh đến chỗ bóng nằm. Dẫm lên hoặc đi ngang qua có thể làm xáo trộn mặt cỏ và khiến người đánh khó chịu. Khi cần di chuyển, hãy đi vòng ra xa và giữ đường đi thẳng, không cắt ngang.
Khi đi bộ hoặc ngồi xe golf, hãy tuân theo làn quy định. Đừng để xe hay người của mình cản lối nhóm khác đang muốn đi qua. Người đánh cần tầm nhìn rõ ràng, và một chiếc xe đậu sai chỗ đôi khi gây bất tiện hơn bạn tưởng.
Chăm sóc sân: vết bóng, hố cát và green
Vết bóng trên green, dân golf gọi là ball mark, là dấu tích do bóng rơi xuống với lực mạnh. Nếu không sửa, cỏ quanh đó khó hồi lại, và các nhóm đi sau phải putt trên mặt sân gồ ghề. Dụng cụ sửa green thường là một chiếc chốt nhỏ. Bạn dùng nó nhấc phần đất bị lún lên, rồi ấn phẳng dần từ mép vào giữa.
Sau khi bước ra khỏi hố cát, hãy cào lại chỗ mình vừa đánh. Đặt cào đúng vị trí, không ném hay để nằm ngang đường vào hố. Có người chỉ cào khi bị nhắc, nhưng chúng tôi khuyên nên coi đây là thói quen mặc định. Làm vậy, người đến sau sẽ không phải dọn dẹp thay bạn.
Không đứng hay kéo gậy lên green khi chưa đến lượt. Green là mặt sân nhạy cảm nhất. Một dấu chân hay vệt kéo gậy có thể làm lệch đường lăn của bóng, và người phạm lỗi thường là người bị để ý đầu tiên.
Tốc độ chơi và xử lý khi nhóm bị chậm
Chuẩn bị cú đánh từ sớm là cách giữ nhịp tốt nhất. Đừng đứng tính toán lâu rồi mới cầm gậy. Khi người trước đang đánh, bạn có thể chọn gậy và đọc khoảng cách trước, để đến lượt là vào cú ngay.
Nếu nhóm của bạn đi chậm hơn nhóm phía sau, câu lạc bộ thường có quy định cho nhóm sau vượt lên. Đừng cố chơi chậm để nhóm khác tự trôi qua. Hãy làm đúng quy định và chủ động mời nhóm phía sau đi trước. Đó là cách tôn trọng cả hai bên.
Một vòng 18 hố ở sân Việt Nam thường kéo dài khoảng 4 đến 4,5 giờ. Khi nhóm đi chậm hơn hẳn, nguyên nhân thường là tìm bóng quá lâu hoặc nói chuyện quá nhiều giữa các cú đánh. Giữ nhịp đều chính là cách tôn trọng cả nhóm lẫn những người đi sau.
Ứng xử với đồng đội và nhóm chơi
Đừng chỉ trích cú đánh của người khác, kể cả khi bạn nghĩ mình làm tốt hơn. Nếu muốn góp ý, hãy hỏi trước và chỉ nói khi được mời. Một lời góp ý đúng lúc có thể giúp người khác tiến bộ, còn một lời chê bất chợt thì dễ làm mất vui cả buổi.
Ghi điểm trung thực là điều cốt lõi. Mỗi người tự ghi điểm của mình và kiểm tra lại thẻ điểm của nhau. Một con số sai nhỏ cũng có thể làm mất lòng tin cả nhóm, và điều đó khó lấy lại hơn bạn nghĩ.
Hãy chúc mừng khi ai đó đánh một cú đẹp, dù đó không phải bóng của bạn. Khi chính mình chơi kém, giữ thái độ điềm tĩnh. Đập gậy hay than thở lớn tiếng chỉ khiến không khí nặng nề. Golf là môn chơi với chính mình, nhưng cách bạn xử lý thất bại cũng được cả nhóm để ý.
Trang phục và đồ dùng phù hợp
Hầu hết sân golf yêu cầu áo có cổ và quần dài hoặc quần chuyên dụng. Quy định cụ thể khác nhau giữa các sân, nên bạn nên hỏi trước khi đặt lịch. Áo ba lỗ hay quần short ngắn thường bị từ chối ngay tại quầy, và đây là chuyện khá phổ biến với người mới.
Giày golf có đế đinh mềm là lựa chọn phù hợp. Giày đế cứng hoặc đế gai nhọn có thể làm xước và hỏng mặt green, nên nhiều sân cấm hẳn. Đầu tư một đôi giày đúng chuẩn ngay từ đầu sẽ tiết kiệm cho bạn những lần phải thay đổi về sau.
Trang phục đẹp không chỉ để đúng quy định. Nó còn giúp bạn thoải mái di chuyển và tự tin hơn khi đứng cùng nhóm lạ. Khi chọn đồ, hãy ưu tiên chất liệu thoáng và co giãn, vì bạn sẽ đi bộ và xoay người rất nhiều trong suốt vòng đấu.
Những lỗi người mới hay mắc và cách tránh
Lỗi phổ biến nhất là đánh khi nhóm phía trước vẫn còn trong tầm. Cách tránh rất đơn giản: nhìn lại trước mỗi cú, và nếu còn nghi ngờ thì chờ thêm vài giây. Chờ một chút không bao giờ làm hỏng buổi chơi, nhưng một cú đánh vội có thể gây tai nạn.
Lỗi thứ hai là để gậy hoặc túi gậy chắn đường người khác. Hãy đặt túi ở vị trí gọn gàng, đừng để chúng ngay lối đi hay sát người đang đánh. Thói quen này nghe nhỏ, nhưng nhóm nào cũng nhớ ai là người gọn gàng.
Lỗi thứ ba là quên sửa ball mark và cào bunker. Hai việc này nhỏ nhưng ảnh hưởng đến cả sân. Nhóm đi sau sẽ nhớ ai làm đầy đủ, và đó chính là hình ảnh bạn muốn để lại.
Câu hỏi thường gặp
Có cần biết hết luật golf mới được ra sân không?
Không cần. Bạn chỉ cần nắm các điều khoản hay gặp nhất và biết hỏi khi chưa chắc. Phần lớn nhóm chơi rất sẵn lòng giải thích cho người mới, nhất là khi bạn thể hiện thái độ học hỏi. Nếu muốn chuẩn bị trước, bạn có thể đọc qua các điều khoản luật cơ bản dành cho người mới để có nền tảng.
Chơi golf lần đầu có bị nhắc nhở nhiều không?
Có thể bị nhắc vài lần, nhưng thường chỉ là nhắc nhẹ. Điều quan trọng là bạn lắng nghe và điều chỉnh ngay, đừng tỏ ra khó chịu. Cách bạn tiếp nhận góp ý cũng là một phần của etiquette.
Nên học etiquette ở đâu cho người mới?
Bạn có thể học ngay từ lớp tập hoặc từ một golfer lâu năm trong nhóm. Đi cùng người có kinh nghiệm trong vài buổi đầu là cách học nhanh và thực tế nhất. Bạn cũng nên xem trước những thứ cần chuẩn bị khi bắt đầu chơi golf để có nền tảng vững trước khi ra sân.
Đi chơi cùng nhóm lạ thì nên chú ý điều gì?
Hãy chào hỏi, giới thiệu ngắn gọn và hỏi thứ tự đánh trước khi bắt đầu. Đừng nói quá nhiều về bản thân ngay từ đầu, hãy để nhóm quen dần với bạn qua từng hố. Nếu muốn hiểu thêm về cách tính điểm để trao đổi cùng nhóm cho tự tin, bạn có thể tham khảo cách tính điểm golf: gross, net và Stableford.